لو لا تكثير في كلامكم ، و تمريج في قلوبكم لرأيتم ما أرى ، و لسمعتم ما أسمع . « اگر اين گفتار بسيار در زبانها ، و اين اضطراب و آشوب در دل‌هاى شما نبود هر آينه مىديديد آنچه را كه من مىبينم و مىشنيديد آنچه را كه من مىشنوم » . اين گفتار حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله به خوبى حاكى است از آنكه علّت عدم وصول به كمالات انسانى همانا خيالات باطلهء شيطانيّه و افعال لغو و بيهوده است . و از طريق خاصّه نيز روايت است كه آن حضرت فرمود : لو لا أنّ الشّياطين يحومون حول قلوب بنى آدم لرأوا ملكوت السّماوات و الأرض . « اگر شياطين گرداگرد دل‌هاى فرزندان آدم گردش نمىكردند هر آينه آنها ملكوت آسمان‌ها و زمين را مىديدند » . و از جمله آثار آن مرتبهء عالى انسانى احاطهء كلّيّه است به قدر استعدادات امكانيّه به عوالم الهيّه ، و نتيجهء اين احاطه اطّلاع بر ماضى و مستقبل است و تصرّف در موادّ كائنات ، چه محيط را غايت تسلّط بر محاطٌ عليه حاصل است ، با همه كس مصاحب و در همه جا حاضر . شيخ عبد الكريم جيلى كه يكى از عرفاء است در كتاب خود به نام « الانسان الكامل » چنين گويد : « به ياد دارم وقتى به مقدار يك لمحه به من حالى دست داد كه خود را متّحد با جميع .